Ο ρηξικέλευθος Pablo Picasso και οι μούσες του

Οι γυναίκες παίζουν ένα βασικό αλλά πολύπλοκο ρόλο στο πλούσιο έργο του πατέρα του κυβισμού, εκφράζοντας τα συναισθήματα, την ψυχολογία και το δράμα της ανθρώπινης ύπαρξης. Παρ' όλ' αυτά, οι ιστορίες πίσω από τα πρόσωπα που απεικονίζονται στους διάσημους πίνακές του εξακολουθούν να παραμένουν σε μεγάλο βαθμό άγνωστες.

 

pablo-picasso-battle-empire-art-09.jpg


Η νέα έκθεση Picasso: The Artist and His Muses μαζί με το συνοδευτικό βιβλίο εστιάζουν σε έξι γυναίκες που έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στη ζωή και το έργο του. Κάθε γυναίκα σχετίζεται με μια διαφορετική περίοδο της καλλιτεχνικής του εξέλιξης, από το 1906 μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1970. Τα πορτρέτα τους αποτελούν μια σαγηνευτική απόδοση της προσωπικής τους ιστορίας και του ρόλου που έπαιξε κάθε γυναίκα στην εξέλιξη της καριέρας του δημιουργικού καλλιτέχνη. Η έκθεση παρουσιάζεται στην Vancouver Art Gallery και θα διαρκέσει μέχρι τις 2 Οκτωβρίου. Διαβάστε παρακάτω την ιστορία 4 από αυτών των γυναικών.


Fernande Olivier
Η ζωή της Fernande Olivier ήταν εξαρχής πολύπλοκη: καρπός του έρωτα της μητέρας της με έναν παντρεμένο άνδρα, ανατράφηκε από τη θεία της, η οποία προσπάθησε να της επιβάλει έναν προσυμφωνημένο γάμο. Αποφασισμένη να πάρει τη ζωή της στα χέρια της, η Lang το έσκασε και παντρεύτηκε έναν άνδρα που επέλεξε μόνη της, ο οποίος ωστόσο ήταν εξίσου καταπιεστικός. Τον εγκατέλειψε στα 19 της, όταν άλλαξε το όνομά της και κατέφυγε στο Παρίσι για να γίνει μοντέλο για καλλιτέχνες. Τότε γνώρισε τον Picasso.

 

Fernande-Olivier-and-Picasso.jpg

Η Fernande Olivier με τον Picasso.


Η ελεύθερη σχέση τους ξεκίνησε το 1904, προτού αποκτήσει ο Picasso τη μετέπειτα φήμη του και, από την αρχή, τρεφόταν από τη ζήλια. Ο Picasso απαγόρευσε στην Olivier να ποζάρει για άλλους καλλιτέχνες, αλλά δημιούργησε ορισμένα από τα πιο διάσημα πρώτα έργα του την περίοδο του Κυβισμού με μούσα του την Olivier. Αργότερα αποκάλυψε ότι μία από τις γυναίκες στον αριστουργηματικό του πίνακα «Οι Δεσποινίδες της Αβινιόν» ήταν βασισμένη στην Olivier.

 

eik2_picasso.jpg


Η θυελλώδης σχέση τους διαλύθηκε το 1912 λόγω αμφίπλευρης απιστίας, αφήνοντας την Olivier σε δεινή οικονομική κατάσταση, ανίκανη να συνεχίσει τη ζωή στην οποία είχε συνηθίσει.


Olga Khokhlova
Η Olga ήταν Ρωσίδα αριστοκράτισσα, χορεύτρια μπαλέτου και μέλος της ακαδημίας μπαλέτου του Sergei Diaghilev. Γνώρισε τον 36χρονο Picasso, ο οποίος ήταν ήδη διαβόητος για τις κατακτήσεις του, όταν ο Diaghilev προσκάλεσε τον Picasso να συμμετάσχει σε μια καλλιτεχνική συνεργασία. Ερωτεύτηκαν και παντρεύτηκαν τον Ιούλιο του 1918. Για να σηματοδοτήσει την αφοσίωσή του στο πρόσωπό της και να ικανοποιήσει την Ισπανίδα μητέρα του, ο Picasso ζωγράφισε την Khokhlova με την παραδοσιακή ισπανική μαντίλα.

 

2_12aa82be-48b4-4ce3-9262-5e8c979a291b.jpg

 

 

Olga_mantilla.jpg
Στη διάρκεια της σχέσης τους, ο Picasso εξελίχθηκε καλλιτεχνικά, περνώντας σε ένα νέο επίπεδο πειραματισμού, καθώς συνδύασε σχήματα του Κυβισμού με πιο κλασικές και ρεαλιστικές προσεγγίσεις και πειραματίστηκε με τη φωτογραφία. Το παιδί τους, ο Paulo, γεννήθηκε το 1921 και ο Picasso άρχισε να απεικονίζει την Khokhlova ως μια «μητρική μούσα».


Το 1927 ωστόσο, ο Picasso ξεκίνησε ένα ειδύλλιο με τη Marie-Thérèse Walter, το οποίο αποκαλύφθηκε στην Khokhlova το 1935, όταν η Walter έμεινε έγκυος. Η Khokhlova χώρισε από τον Picasso και μετακόμισε στη νότια Γαλλία.


Marie-Thérèse Walter
Η Marie-Thérèse Walter ήταν μόλις 17 ετών και ο Picasso 45 όταν, όπως λένε οι φήμες, την σταμάτησε καθώς εκείνη έβγαινε από το παριζιάνικο πολυκατάστημα Galeries Lafayette, λέγοντάς της το περιβόητο: «Έχετε πολύ ενδιαφέρον πρόσωπο, θα ήθελα να κάνω το πορτρέτο σας. Αισθάνομαι ότι μπορούμε να κάνουμε υπέροχα πράγματα μαζί. Είμαι ο Picasso".

 

Walter.jpg


Πολύ σύντομα, ο Picasso άρχισε να φτιάχνει κρυπτογραφημένα πορτρέτα, απαθανατίζοντας τη σχέση τους με το γράμμα P, το οποίο συνδυαζόταν με ένα M και ένα T, δημιουργώντας έναν ρομαντικό και αινιγματικό κώδικα. Το 1930, όταν η Walter έγινε 21, τα άκρως αναγνωρίσιμα εξωτερικά της χαρακτηριστικά άρχισαν να εμφανίζονται πλέον απροκάλυπτα σε όλα τα έργα του Picasso.


Η κόρη τους, Maya, γεννήθηκε το Σεπτέμβριο τα 1935, την εποχή που ο Picasso γνώρισε τη νέα του ερωμένη, την Dora Maar, οπότε και έληξε η κρυφή σχέση του με την Walter. Ο καλλιτέχνης εξακολούθησε να έχει στενές σχέσεις με τη Walter καθόλη τη διάρκεια της σχέσης του με τη Maar αλλά, όπως είχε συμβεί και με την Khokhlova, η Walter παρέμεινε η κρυφή ερωμένη και η Maar η επίσημη. Από το 1944 και μετά, η μορφή της δεν εμφανίστηκε ξανά στα έργα του και το 1977, τέσσερα χρόνια μετά το θάνατο του Picasso, η Walter αυτοκτόνησε.


Dora Maar
Η παρουσία της Dora Maar στη ζωή του Picasso άφησε ένα ανεξίτηλο ίχνος στα έργα που δημιούργησε ο καλλιτέχνης τα γόνιμα χρόνια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Εκείνη ήταν μια ευυπόληπτη σουρεαλιστική φωτογράφος που μοιραζόταν το στούντιό της με τον Μπρασάι. Ασχολείτο ενεργά με την ακροαριστερά, αντιφασιστική ευρωπαϊκή πολιτική. Λένε ότι ο Picasso γνώρισε τη Maar στο διάσημο καφέ Le Deux Magots του Παρισιού την άνοιξη του 1936. Φορώντας γάντια, η Maar έπαιζε ένα ριψοκίνδυνο παιχνίδι, καρφώνοντας ένα μαχαίρι στο τραπέζι, ανάμεσα στα δάχτυλά της. Η Maar κόπηκε στο δάχτυλο και ο Picasso κράτησε το ματωμένο γάντι της για σουβενίρ.

 

Dora_Maar.jpg


Η Maar αποτελούσε πρόσκληση για τον Picasso, τόσο σε πνευματικό όσο και σε συναισθηματικό επίπεδο, σε αντίθεση με τη μειλίχια και «παθητική» Walter. Η έναρξη της σχέσης του συνέπεσε με τη εκδήλωση του εμφυλίου πολέμου στην Ισπανία και η πανταχού παρούσα, αγωνιώδης απεικόνισή της μαρτυρά το πολιτικό κλίμα της περιόδου, καθώς και τον εκρηκτικό χαρακτήρα της Maar. Το διάσημο πορτρέτο ''Weeping Woman'' (Γυναίκα που κλαίει) αποτελούσε άμεση απάντηση στην άνοδο του φασισμού (1937), ενώ υπάρχουν συνολικά 10 πίνακες και 25 σχέδια που απεικονίζουν την Maar ως τη ''γυναίκα που κλαίει''.

 

L_Dora_Maar_Self-portrait_1930.___R_Pablo_Picasso_Weeping_Woman_1937.jpg


Η ζήλια της Maar για τη Walter κι ένα νέο ειδύλλιο ανάμεσα στον Picasso και την Francoise Gilot οδήγησαν στη διάλυση της σχέσης τους. Μετά το χωρισμό τους, το 1946, η Maar έπαθε νευρικό κλονισμό και μεταφέρθηκε σε ψυχιατρική κλινική. Μετά από ψυχανάλυση, η Maar βρήκε παρηγοριά στο ρωμαιοκαθολικισμό, από τον οποίο προέκυψε και η διάσημη δήλωσή της: «Μετά τον Picasso, υπάρχει μόνο ο Θεός».

 


Πηγή: www.shrimptoncouture.com


Στέλλα Χαμακιώτη