''Αγάπη μου, σταμάτα να με αγαπάς τόσο πολύ!''

Δεκατρία χρόνια σαν σήμερα, την ίδια ακριβώς ώρα, σαν τώρα που γράφω αυτό το κείμενο, θυμάμαι τον εαυτό μου να κάθεται σε ένα πεζούλι έξω, στον κήπο μου, με σκυμμένο κεφάλι, απεγνωσμένη κάτω από μια εκτυφλωτικά όμορφη ανοιξιάτικη μέρα σαν τη σημερινή. Ήμουν σε τόσο άθλια κατάσταση, θυμάμαι, που δεν μπορούσα να καταπιώ το σάλιο μου, έκανα υπερπροσπάθεια για αυτό το αυτονόητο...
Δεκατρία χρόνια μετά, όλα είναι διαφορετικά Το πεζουλάκι πλέον δεν υπάρχει, το σπίτι μου είναι διαφορετικό, το γραφείο μου και η δουλειά μου διαφορετικά, τα παιδιά μου, από δύο έγιναν τρία, η χώρα μου διαφορετική. Το γεγονός ένα και το αυτό: Η απουσία της μητέρας μου .

 

IMG 3834

 

 

Ο πρώτος πυρήνας: Μία μεσοαστική ελληνική οικογένεια στα 60s. Έτος 1969: Αθήνα. Είμαι θυγατέρα δύο γονιών.

 

10:10, εκείνο το πρωί, σταμάτησε η ζωή της και παράλληλα πίστευα πως σταμάτησε και η δική μου, κι ας είχα δύο νήπια να με περιμένουν στο σπίτι, ένα δοτικό συμπαραστάτη σύζυγο, μια απαιτητική καριέρα, δεκάδες υποχρεώσεις για τη ζωή που είχα διάγει μέχρι τότε.

Σταμάτησε το σύμπαν, και μπορείτε να το καταλάβετε μόνο όσοι έχετε ζήσει την έννοια της απώλειας σε κυριολεκτικό επίπεδο. Το δέσιμο με τη μητέρα μου ήταν τέτοιο, που σχεδόν της θύμωσα που τόλμησε να πεθάνει τόσο νέα ! Αυτοκτόνησε στην κυριολεξία -έλεγα-, αφού όλα ξεκίνησαν από την αναλγησία της και το φόβο της για μια κληρονομική ασθένεια που ήξερε από τη μητέρα της και τη γιαγιά της πως είχε πιθανότητες να φέρει και εκείνη, και ωστόσο δεν μερίμνησε προνοητικά για αυτό.
Απλά, με παράτησε -σκεφτόμουν-, μας εγκατέλειψε εμάς τις δύο κόρες της, που, όπως μας είπε μια μέρα πριν πέσει σε ηπατικό κώμα, ''αν άνοιγε κάποιος την καρδιά της, εκεί μέσα ήμασταν μόνο εμείς οι δύο με τα εγγόνια της''.
Μας μοίρασε ευχές ολιγόλογες, αλλά ανατριχιαστικές, μας έδωσε μια τελευταία επισήμανση από τι να φυλαχτούμε και προχώρησε ακάθεκτη να μας απαγγείλει τη μια και τελευταία της επιθυμία, κουνώντας με όση δύναμη της έμενε το δάχτυλό της με τα νύχια της πάντα περιποιημένα και βαμμένα και τα δαχτυλίδια της ακόμη στη θέση τους.
Της θύμωσα όμως τις επόμενες ώρες, που δε ζούσε, και το κουβαλούσα σαν ενοχή για μέρες, μήνες. Μισό χρόνο πριν φύγει από τη ζωή μού είπε το αμίμητο: ''Αγάπη μου, σταματά να με αγαπάς τόσο πολύ!'', διαισθανόμενη σαφέστατα το τέλος.
Της απάντησα εκνευρισμένα:
''Τώρα; Τώρα είναι πια αργά, αφού όλη μας τη ζωή ήθελες να είμαστε τόσο κοντά η μία στην άλλη, με ήθελες τόσο γραπωμένη στην αγκαλιά σου, που τώρα αυτό είναι αδύνατον! Πολύ αργά πια για μεθοδεύσεις''.
Δεν ξαναμίλησε για αυτό...

 

 

IMG 3836

 

17 χρόνια πριν: Ευτυχία και πρωτόγνωρες χαρές: Αν και νιώθω αιώνια κόρη, η ίδια νιώθω επίσης πολύ τι σημαίνει να είσαι μαμά. Όλες οι υπερβολικές προειδοποιήσεις της τυπικής Ελληνίδας μάνας βγήκαν αληθινές...

 


Όμως τα χρόνια πέρασαν - δεκατρία τον αριθμό. Η ζωή εξελίχτηκε -πάντα εξελίσσεται-, δεν περιμένει να εξομαλυνθεί κανένα πένθος καμία τραγωδία.
Έκανα σχεδόν αμέσως ακόμα ένα παιδί, αφού ήμουν ήδη έγκυος κι ας μην το γνώριζα όταν ''έσβηνε'' η μάνα μου.
Δούλεψα κι άλλο, κι άλλο... Έστησα καινούργια projects, πέρασα από νέες ευθύνες και σε ακόμα μεγαλύτερες, νόμιζα πως το 24ωρο ήταν 30ωρο, χωρίς δεύτερη σκέψη, έζησα, ταξίδεψα, γέλασα.
Έζησα καταστροφή και ακόμα μια τραγική απώλεια, αυτή της δουλειάς μου, της ζωής μου, εντέλει, όπως την είχα με τόσο κόπο στήσει.

 

IMG 3835

 

 

14 χρόνια πριν: η τελευταία μας φωτό ! Χαμόγελα...

 


Έζησα πτώση υλική, αλλά και ηθική, γιατί τους περισσότερους που θεωρούσα συμμάχους τους είδα σε μια -ΑΚΡΙΒΩΣ όμως- νύχτα να γίνονται εχθροί, με ένα μένος απίστευτο, που έλεγα ''μα, πού κρυβόταν μέσα τους τόσο καταπιεσμένο σύμπλεγμα;''...
Έζησα την πρωτοφανή πτώση της χώρας μου. Στην αρχή, είπα, ήρθε ο πάτος στο έλος που μας ρούφηξε.
Όμως, ακόμα, τόσα χρόνια, αυτό το έλος ρουφάει κι άλλους, κι άλλους... Τελικά, εμείς έτυχε να ήμασταν στην αρχή -λόγω συγκυριών, κατάλαβα- και φάγαμε το πρώτο κύμα ελεεινής ανθρωποφαγίας.
Δεκατρία χρόνια μετά, το μόνο που έμεινε ίδιο είναι εμείς οι πέντε άνθρωποι σε ένα σπίτι, που είμαστε φαμίλια. Με τις καλές αγαπησιάρικες μέρες μας, αλλά και με τις δύσκολες και γκρινιάρικες, όταν λες γιατί όλα να πηγαίνουν στραβά;
Με την απώλεια του θανάτου, δυστυχώς, μαθαίνεις να ζεις, όπως μαθαίνεις αντανακλαστικά να περπατάς και να μιλάς.
Ο θάνατος, οι θάνατοι αυτών που αγάπησες υπάρχουν μέσα σου, τους κυοφορείς για πάντα και έρχονται μέρες και ώρες που δεν είναι σίγουρα ημέρες επετείων, σαν τη σημερινή, για μένα, που αισθάνεσαι κάτι οξύ να σε καίει, σαν μια ''παλινδρόμηση των θλιβερότατων συναισθημάτων σου'' και σε πονάει πολύ.
Μαθαίνεις να ζεις και με αυτό, και το κλειδί ήταν αυτό που είχα ήδη προλάβει να στήσω - η ζωή μου, δηλαδή. Είπα πως η φύση αυτό επιτάσσει, και είναι ευλογία: Να φεύγουν πρώτα οι γονείς σε καιρό ειρήνης...


Δεν πιστεύω στα ετήσια μνημόσυνα, ούτε στα κόλλυβα, ούτε στους παπάδες, που κυνηγάς μέσα στο νεκροταφείο για να σου διαβάσουν μια προσευχή και σε κοιτούν στα χέρια για να δουν αν έχεις 50άρικο ή 20άρικο - άλλωστε είμαι αντίθετη από μικρή στην έννοια της ταφής.
Οι προσευχές και η θρησκευτική αυτή εκμετάλλευση, τα μεγαλοπρεπή μνημόσυνα και τα τοιαύτα ας συνεχιστούν από αυτούς που πιστεύουν σε αυτό που φαίνεται και όχι σε αυτό που πραγματικά είναι η απώλεια, ο θάνατος.
Κάνω μνημόσυνο κάθε μέρα στους γονείς μου, γιατί ΔΕΝ υπάρχει μέρα, νύχτα, ώρα, που δεν τους μνημονεύω.
Τρεις με τέσσερις φορές την εβδομάδα έχω παρατηρήσει πως τους ονειρεύομαι, και μάλλον ζηλεύει η αδελφή μου, γιατί δεν της συμβαίνει και εκείνης.

 

IMG 3838

 

Πέντε μήνες μετά το θάνατο της μητέρας μου, όλοι μας αναμένουμε το πέμπτο μέλος. Κάποιος έφυγε, κάποιος άλλος έρχεται απρόσμενα στη ζωή. Ετσι δεν είναι το κλισέ;

 

IMG 3837b

 

13 χρόνια μετά την απώλεια της μητέρας μου συνθηκολόγησα με πάρα πολλά. Ένα από αυτά, το να πάψεις να έχεις γονείς. Είμαι, πια, η μητέρα όλων, και μόνο...

 


Στα όνειρά μου, σχεδόν πάντα, είμαι παιδί, κορίτσι, χωρίς παιδιά ή άντρα: Η μικρή Έλενα, που έχει μόνο δύο γονείς και μια αδελφή και ζει στο ίδιο σπίτι, στην περιοχή του Πεδίου του Άρεως, στην Αθήνα. Είμαι πάντα μια θυγατέρα...
Αυτό έλεγα στον Άρη, που είναι σχεδόν 13 πλέον κάποια μέρα που με ρώτησε τι όνειρα βλέπω στον ύπνο μου, αφού μου αφηγήθηκε ένα επιστημονικής φαντασίας και παραλογισμού (τι άλλο;) δικό του.
''Ναι, αλλά ξυπνάς η μάνα μου'' μου είπε, πειράζοντάς με.
Συμφώνησα, αλλά πραγματικά δεν μπορεί να καταλάβει πως εγώ στα όνειρά μου ζω το αδιανόητο, το αιώνιο, αυτό που σταματάς μοιραία να ζεις κάποια στιγμή βιολογικά. Είμαι πάλι, έστω και για κάποια λεπτά που διαρκούν τα όνειρα, στο δεύτερο ή τρίτο επίπεδο του ύπνου μου, μια θυγατέρα δύο γονιών. Και νομίζω, τώρα που το σκέφτομαι, στο βάθος του κυττάρου μου, ότι θα είμαι πάντα και μόνο έτσι.

Έλενα