Bohemiam VS Folklor

 

 

 

IMG 6364

 

 

Όλα ξεκίνησαν πριν από μερικά χρόνια, λιγότερα από έξι, όταν επανήλθε με μένος το κίνημα bohemian στις πασαρέλες, στα editorials μόδας των εγκυρότερων περιοδικών του πλανήτη, στο «οπλοστάσιο» των στιλιστών που είναι υπεύθυνοι για τις δημόσιες εμφανίσεις των διασημοτήτων. Η πρώτη μποέμ έκρηξη έγινε στη δεκαετία του '60 με τη γενιά του Γούντστοκ. Η τάση επανήλθε στα τέλη του '70 και μετά από ένα διάστημα, που επικράτησε το στιλ grange, επιστρέψαμε εσχάτως στα λαχούρια, τις καμπάνες, τα μάξι φορέματα, τα πολύχρωμα μαντίλια, τα έντονα εμπριμέ, ρεαλιστικά ή αφηρημένα, τα κρόσια, τα σορτς, τα καυτά μίνι, τα λουλούδια στα μαλλιά, τις περλέ σκιές στα μάτια. Για μερικούς σχεδιαστές αυτή ήταν η χειρότερη στιλιστικά εποχή, ενώ για κάποιους στιλίστες μία από τις πλέον ενδιαφέρουσες στην ιστορία της μόδας.

Διαβάζοντας πρόσφατα ένα άρθρο στο διαδίκτυο (www.mixanitouchronou.gr) για το μποέμ κίνημα, θυμήθηκα τα μαθήματα ιστορίας του στιλ που μας έκαναν στη σχολή σχεδίου στην οποία φοίτησα. Λίγα λόγια, λοιπόν, για να θυμούνται οι παλιοί και να μαθαίνουν οι νέοι. Μεταφέρω πιστά: Μποέμ είναι ένας άνθρωπος που ζει ελεύθερα, δημιουργικά, χωρίς συγκεκριμένα όρια και αυστηρούς κανόνες. Συνήθως είναι καλλιτέχνης, επιμελώς ατημέλητος και με χαλαρή διάθεση για τη ζωή. Τι σημαίνει, όμως, ο όρος ''μποέμ'' και από πού προέρχεται; ''Βoheme'', στα γαλλικά, ή ''Βohemian'', στα αγγλικά, σημαίνει ο κάτοικος της Βοημίας, περιοχής της Τσεχίας. Μέχρι και τις αρχές του 19ου αιώνα οι Γάλλοι αποκαλούσαν μποέμ τους Τσιγγάνους, γιατί πίστευαν, λανθασμένα, ότι όλοι οι Τσιγγάνοι είχαν περάσει μέσω Βοημίας για να φτάσουν εκεί. Από τα μέσα του 19ου αιώνα, ο όρος άλλαξε περιεχόμενο. Τον χρησιμοποιούσαν για να περιγράψουν τους φτωχούς, μη συμβατικούς καλλιτέχνες του Παρισιού, που ζούσαν ενάντια στους κανόνες και τις κοινωνικές συμβάσεις. Όταν η νέα γενιά ρομαντικών καλλιτεχνών του 19ου αιώνα γύρισε την πλάτη στα χρήματα της μεσαίας τάξης και συγκεντρώθηκε στις φτωχογειτονιές του Παρισιού, άρχισαν να συναναστρέφονται με τις άλλες περιθωριοποιημένες ομάδες που κατοικούσαν εκεί, όπως οι Τσιγγάνοι. Επηρεάστηκαν από τη νομαδική νοοτροπία τους και υιοθέτησαν το στιλ τους, φορώντας ριχτά ρούχα και φανταχτερά μαντίλια. Παρουσίαζαν τους Τσιγγάνους ως ρομαντικούς ταξιδιώτες, που κοιμόντουσαν κάτω από τα αστέρια και γνώριζαν τον κόσμο. (Μια σπουδαία τέτοια απεικόνιση είναι ο πίνακας του Renoir, ''La Bohemienne''. Η πρώτη φορά που η λέξη ''μποέμ'' εμφανίστηκε σε έντυπο ήταν το 1834, σε κείμενο του συγγραφέα Φέλιξ Πίατ, που έδωσε τον εξής ορισμό: ''Η μανία των νεαρών καλλιτεχνών να ζήσουν εκτός της εποχής τους, με εναλλακτικές ιδέες και εναλλακτική συμπεριφορά, τους απομονώνει από τον κόσμο. Τους μετατρέπει σε ξένους. Τους περιθωριοποιεί απ' το νόμο και την κοινωνία. Είναι οι μποέμ (δηλαδή οι Τσιγγάνοι) τού σήμερα''. Το 1845, με το δημοφιλές μυθιστόρημα του Ερρίκου Μυρζέ, ''Σκηνές Μποέμικης Ζωής'', η λέξη έγινε συνώνυμη με το καλλιτεχνικό ρεύμα της εποχής και έκτοτε χρησιμοποιείται για να αποδώσει αυτή την αίσθηση ελευθερίας. 

Αυτή είναι η πιο σωστή ερμηνεία του στιλιστικού ρεύματος ''boho'', που θα δείτε στα μεγαλύτερα περιοδικά μόδας του πλανήτη, αλλά και η γνωστή ''καραμέλα'' αδαών, οι οποίοι πωλούν και αγοράζουν bohemian ρούχα χωρίς να ξέρουν τι σημαίνει η λέξη. Το τσιγγάνικο στιλ, μ' ένα σοφιστικέ άγγιγμα από ακριβά υλικά, είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον. Όμως, η συγκεκριμένη τάση για να αποδοθεί σωστά και να σε αποθεώσει (όταν, φυσικά, την υποστηρίζεις) απαιτεί να έχεις μαζί σου στα καταστήματα ή έναν εκπαιδευμένο στιλίστα ή τον απόλυτα καταρτισμένο πωλητή, προκειμένου να μη φέρνεις σε Τσιγγάνα τουρκογύφτισσα από το ''Άγγιγμα Ψυχής''! Η πιο ασφαλής λύση είναι να επενδύσει κανείς -αν έχει βέβαια ανάλογο προϋπολογισμό- σε μια δημιουργία διάσημου οίκου (Roberto Cavalli, Etro), προκειμένου ν' αποφύγει το ''ατύχημα'', ειδικά τώρα το καλοκαίρι, που με το υπερβολικό μαύρισμα δεν είναι καθόλου δύσκολο να μοιάσει στους προσφιλείς Ρομά με τα υπέροχα εμπριμέ ρούχα τους.

Σας εξήγησα τι σημαίνει bohemian style, γιατί βλέπω διάφορους συνδυασμούς, πιθανούς και απίθανους, και η επαγγελματική μου διαστροφή με κάνει να τρελαίνομαι! Γιατί, άλλο indian style, άλλο έθνικ, άλλο φολκλόρ. Αν θέλετε να υιοθετήσετε κάτι απ' όλα αυτά για τις βραδινές εξορμήσεις σας στα νησιά, καλό είναι να το κάνετε επιλεκτικά, μη αναμειγνύοντάς τα, γιατί τότε θα έχετε ένα αποτέλεσμα από Ποκαχόντας μέχρι Εσμεράλδα στην Παναγία των Παρισίων. Θα σας μιλήσω, επίσης, για τον πόνο μου από την υπερβολική χρήση του φολκλόρ (όπως και του bohemian) τον τελευταίο χρόνο τουλάχιστον στην Ελλαδα, γιατί, ως γνωστόν, οι Έλληνες μιμούμαστε με υπερβολή τα πάντα. Έχει παραγίνει το κακό, αγαπητές μου, με το ελληνικό φολκλόρ. Ξεθάψαμε τους αραχωβίτικους τσεβρέδες, τα σεγκούνια της καραγκούνας, ξεπατικώσαμε μανίκια από μετσοβίτικες και κερκυραϊκές στολές και τα πουλάμε ως μόδα! Δεν είναι έτσι, όμως. Με εξαίρεση δύο περιπτώσεις, που δραστηριοποιούνται σε σωστή κατεύθυνση και οι δημιουργίες τους είναι πολύ σοβαρές και καινοτόμες, συνδυάζοντας δημιουργικά το ελληνικό φολκλόρ με το σύγχρονο πνεύμα, όπως η Zeus + Δione και η Tria, πολλά από τα υπόλοιπα θυμίζουν μέλη του Λυκείου των Ελληνίδων που βγήκαν για clubbing! Οι Έλληνες κατασκευαστές και καταστηματάρχες φαίνεται πως σκέφτονται: ''Ε, καλοκαίρι είναι, μόδα είναι το φολκλόρ σε όλο τον κόσμο, ας το υιοθετήσουμε''. Και το τερματίζουν με την υπερβολή και με το παραδοσιακό κέντημα–κοπανέλι στο φουλ! Υπερβολικοί σε όλα μας.

Ελληνικές παραδοσιακές φορεσιές. Δημιουργίες Vilshenko. Τσάντα, Musungu Sisters. Φόρεμα, Vita Kin.

 

Να ομολογήσω ότι, βλέποντας μοντέλα Vita Kin, Vilshenko και Musungu Sisters, παρασύρθηκα κι εγώ και φόρεσα το χειμώνα ένα τέτοιο σύνολο, και νομίζω ότι θύμιζα Δόκτωρ Ζιβάγκο! Αλλά ήταν όλοι καλοσυνάτοι στην παρέα μου και δε θέλησαν να με προσβάλλουν. Πρόκειται για μια ενδιαφέρουσα τάση, που όμως, αν δεν την ακολουθήσεις σωστά, όπως όλες εξάλλου, μπορεί να σε κάνει να θυμίζεις ρωσική μπάμπουσκα. Μέτρον άριστον, λοιπόν, αγαπητές μου, και αυτό το καλοκαίρι. Λιτότητα σε όλα, λιγότερο φορτωμένα ρούχα, πιο αδρές γραμμές, ελαφρύτερο μακιγιάζ και λιγότερα μαλλιά κομμωτηρίου. Less is more! Θυμηθείτε το και απολαύστε τις καλοκαιρινές σας διακοπές!

 

Έλενα